Xəbərlər - Qərbi Azərbaycan Araşdırmalar Mərkəzi

PROF. MAHİRƏ HÜSEYNOVA “QƏRBİ AZƏRBAYCAN ƏZƏLİ VƏ ƏBƏDİ AZƏRBAYCAN TORPAĞIDIR” MÖVZUSUNDA KEÇİRİLƏN TƏDBİRDƏ ÇIXIŞ EDİB.

admin — Wed, 03 Jun 2026 17:30:53 +0400

ADPU-nun beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru prof. Mahirə Hüseynova Lənkəran Dövlət Universitetində “Qərbi Azərbaycan əzəli və əbədi Azərbaycan torpağıdır” mövzusunda keçirilən tədbirdə çıxış edib.

Lənkəran Dövlət Universitetində Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 103-cü ildönümü və 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü münasibətilə Qərbi Azərbaycan İcması ilə birgə “Qərbi Azərbaycan əzəli və əbədi Azərbaycan torpağıdır” mövzusunda keçirilən tədbir Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə start götürüb. Sonra Ulu Öndər Heydər Əliyevin və vətən uğrunda canından keçmiş şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Lənkəran Dövlət Universitetinin rektoru, professor Natiq İbrahimov tədbiri giriş sözü ilə açaraq belə maarifləndirici görüşlərin gənclərin vətənə məhəbbət, milli-mənəvi dəyərlərə hörmət, dövlətçiliyimizə sədaqət ruhunda tərbiyəsinə müsbət təsir göstərdiyini deyib, Qərbi Azərbaycan İcmasının bu istiqamətdəki fəaliyyətini yüksək dəyərləndirib.

Qərbi Azərbaycan İcması İdarə Heyətinin üzvü, professor Mahirə Hüseynova icmanın çoxşaxəli fəaliyyətindən ətraflı söz açıb,Elm və Təhsil Nazirliyi ilə birgə orta ümumtəhsil məktəblərində və ali təhsil ocaqlarında keçirilən tədbirlərin gənclərin vətənpərvərlik tərbiyəsinin yüksəldilməsindəki rolunu xüsusi vurğulayıb, tarixi faktlara, elmi-bədii mənbələrə istinadən Qərbi Azərbaycanın əzəli və əbədi Azərbaycan torpağı olduğunu deyib, o torpaqlara qayıdışın çox da uzaq tarix olmayacağına inamını ifadə edib.

Tədbirdə həmçinin Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyinin məsul əməkdaşları Hilal Salmanov, Rövşən Ağayev çıxış edərək Qərbi Azərbaycan İcmasının təmsil etdikləri qurumla birgə həyata keçirdiyi layihə çərçivəsində görülən işlərdən, maarifləndirici tədbirlərdən söz açıblar.

QƏRBİ AZƏRBAYCAN – AZƏRBAYCANIN ƏZƏLİ TORPAQLARIDIR” ADLI AÇIQ DƏRS KEÇİRİLİB

admin — Tue, 02 Jun 2026 09:42:15 +0400

Biləsuvar Şəhər Texniki Fənlər Təmayüllü Məktəb-liseydə keçirilən tədbirdə Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Ləman Yüzbaşova, Qərbi Azərbaycan İcmasının İdarə Heyətinin sədr müavini prof. Mahirə Hüseynova, Elm və Təhsil Nazirliyinin əməkdaşları Rövsən Ağayev, Hilal Salmanov, ADPU-nun Müasir Azərbaycan dili kafedrasının müdiri, prof. Könül Səmədova, Qərbi Azərbaycan İcmasının Biləsuvar rayonu üzrə nümayəndəsi Rəfiqə Cəfərova, Şirvan Salyan Regional Təhsil İdarəsinin Tədrisin Keyfiyyəti Sektorunun müdiri Mahir Zahidov, Biləsuvar rayonu üzrə Təhsil Sektorunun müdiri Müşfiq Dadaşov, Texniki Fənlər Təmayüllü Məktəb-liseyin direktoru Mehman Əliyev, liseyin bir qrup tarix müəllimi və X- XI sinif şagirdləri iştirak edib.

Tədbirdə çıxış edən Qərbi Azərbaycan İcmasının İdarə Heyətinin sədr müavini Mahirə Hüseynova Qərbi Azərbaycan İcmasının fəaliyyəti, qarşıya qoyulan əsas məqsədlər və hədəflər, Qərbi Azərbaycandan deportasiya olunmuş soydaşlarımızın tarixi hüquqlarının bərpası, eləcə də onların hüquqlarının beynəlxalq səviyyədə tanıdılması istiqamətində görülən işlər barədə ətraflı məlumat verib.

Tədbirdə Biləsuvar Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Ləman Yüzbaşova çıxış edərək dövlətimizin Qərbi Azərbaycan məsələsinə göstərdiyi xüsusi diqqət və qayğıdan söz açaraq bu istiqamətdə həyata keçirilən ardıcıl tədbirlərin əhəmiyyətini vurğulayıb. Qeyd edib ki, Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə aparılan məqsədyönlü siyasət Qərbi azərbaycanlıların haqq səsinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılmasına geniş imkanlar yaradır.

Çıxışlarda Qərbi Azərbaycan məsələsinin ölkə rəhbərliyinin daim diqqət mərkəzində olduğu, bu istiqamətdə həyata keçirilən fəaliyyətlərin əhəmiyyəti qeyd edilərək icma ilə əməkdaşlığın bundan sonra da davam etdirilməsinin vacibliyi vurğulanıb.

Görüş müzakirələrlə davam edib, iştirakçıları maraqlandıran suallar cavablandırılıb, təklif və fikirlər dinlənilib.

ADPU-NUN BEYNƏLXALQ ƏLAQƏLƏR ÜZRƏ PROREKTORU PROFESSOR MAHİRƏ HÜSEYNOVA FƏXRİ FƏRMANLA TƏLTİF OLUNUB

admin — Mon, 01 Jun 2026 09:57:56 +0400

Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (ADPU) Beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru, professor, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü Mahirə Nağı qızı Hüseynova Azərbaycan Respublikası Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatı tərəfindən Fəxri Fərmanla təltif edilib.

Təltif Mahirə Hüseynovanın Azərbaycan Respublikasının ictimai həyatında və pedaqoji sahədə uzunmüddətli səmərəli elmi fəaliyyətinə, eləcə də gənclər arasında vətənpərvərlik tərbiyəsi işinin təşkili və həyata keçirilməsində Veteranlar Təşkilatı ilə məhsuldar əməkdaşlığına görə verilib.

Professor Mahirə Hüseynovanı bu təltif münasibətilə səmimi-qəlbdən təbrik edir, ona yeni yaradıcılıq uğurları arzu edirik!

ELLƏROYUĞU YAYLAQ FESTİVALI”: TARİXİ YADDAŞIN OYANIŞI, ULU SAZA EHTİRAM VƏ BÖYÜK QAYIDIŞIN TƏNTƏNƏSİ

admin — Sun, 31 May 2026 16:18:44 +0400

31 may tarixində Şamaxının füsunkar Qızmeydan kəndi, Azərbaycanın zəngin mədəniyyətini və sarsılmaz tarixi yaddaşını özündə ehtiva edən, ruhlara qanad verən möhtəşəm bir mədəniyyət hadisəsinə ev sahibliyi etdi.

Akademik Abel Məhərrəmovun rəhbərliyi ilə keçirilən “Elləroyuğu yaylaq festivalı”, sadəcə bir el şənliyi deyil, həm də kökümüzə, mənəviyyatımıza və əzəli yurd yerlərimizə mənəvi qayıdışın, milli birliyin ən ali təzahürü kimi tarixə yazıldı.

Ağbaba-Şörəyel mahalı Azərbaycanın zəngin tarixi coğrafiyasının ayrılmaz bir parçası, qədim Oğuz-Türk mədəniyyətinin beşiyi və mənəvi qalasıdır. Bu torpaqların hər qarışı, hər toponimi qədim türk izlərini və minillik dövlətçilik ənənələrini özündə yaşadır. Regionun mədəni simasını formalaşdıran Ağbaba-Çıldır aşıq mühiti isə sadəcə bir musiqi məktəbi deyil, xalqımızın fəlsəfi dünyagörüşünü, əxlaqını və tarixi yaddaşını sazın və sözün dili ilə gələcək nəsillərə ötürən canlı bir kitabdır. Festival çərçivəsində təşkil olunan “Kəndimizin Tarixi Yaddaşı” sərgisi qonaqlara əcdadlarımızın ruhunu və bu zəngin irsin əsrlər boyu necə qorunub saxlanıldığını əyani şəkildə nümayiş etdirdi.Tədbirin rəsmi və bədii hissəsində xüsusilə vurğulandı ki, bütün bu tarixi təşəbbüslərin, yurd yerlərimizin bir araya gəlməsinin və milli birliyimizin sarsılmaz bir yumruğa çevrilməsinin ideya müəllifi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Müzəffər Ali Baş Komandan cənab İlham Əliyevdir. Akademik Abel Məhərrəmov, Qərbi Azərbaycan İcmasının sədri və millət vəkili Əziz Ələkbərli, Şamaxı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Tahir Məmmədov öz çıxışlarında birmənalı şəkildə qeyd etdilər ki, cənab Prezidentin Qərbi Azərbaycana qayıdışa dair tarixi çıxışları və "Qayıdış Konsepsiyası" bu gün milyonlarla soydaşımızı vahid amal ətrafında birləşdirən işıqlı bir yoldur. Məhz bu dahi strateji baxışın nəticəsidir ki, bu gün Ağbaba-Şörəyel elləri öz kimliyini daha qürurla bəyan edir və doğma torpaqlara qayıdışın mənəvi hazırlığını yüksək səviyyədə təşkil edir.

Giriş nitqində akademik Abel Məhərrəmov tədbirin məhz Şamaxının Qızmeydan kəndində keçirilməsinin dərin rəmzi və mənəvi məna daşıdığını xüsusi vurğuladı. O qeyd etdi ki, ilk növbədə, bu yerlərin təbiəti, əsrarəngiz alp çəmənlikləri uzaq Ağbabanı xatırladır və insanı doğma yurdun havası ilə nəfəs almağa sövq edir. İkinci bir tərəfdən, bu kənd Ağbaba-Şörəyel camaatının sıx məskunlaşdığı bir məkan olduğu üçün seçilmişdir. Akademik Abel Məhərrəmov bu yanaşmanı belə izah etdi: "Bu dəfə onları Bakıya dəvət etməmişik, özümüz ellərimizin, camaatımızın yanına gəlmişik" – bu sözlər isə festivalın həm də bir mənəvi qovuşma və el-oba birliyinin təntənəsi olduğunun ən bariz nümunəsi idi.

Festivalın ən mühüm məqamlarından biri, Ağbaba-Çıldır aşıq mühitinin sonuncu azman nümayəndəsi Aşıq İsgəndər Ağbabalının 100 illik yubileyi idi. Akademik Abel Məhərrəmov tədbirin keçirilməsindəki həm maddi, həm də mənəvi dəstəyini "Böyük Qayıdışa verilən müqəddəs töhfə" kimi qiymətləndirdi. O, çıxışında vurğuladı ki, bu fəaliyyətlər xalqımızın öz kökünə, elinə-obasına olan tükənməz sevgisinin ifadəsidir və bu istiqamətdəki fəaliyyət böyük şövqlə davam etdiriləcəkdir. Qərbi Azərbaycan İcmasının sədri Əziz Ələkbərli ustad aşıq haqqında danışarkən onun sazını xalqımızın əyilməz iradəsinin səsi adlandırdı, Şamaxı İcra Hakimiyyətinin başçısı Tahir Məmmədov isə Qızmeydanda süzülən Ağbaba havasının bütöv Azərbaycanın nəfəsi olduğunu vurğuladı. Millət vəkili, professor Hikmət Babaoğlu isə Aşıq İsgəndər Ağbabalı irsini milli kimliyimizin strateji yaddaşı kimi dəyərləndirdi. Professorlar Məhərrəm Qasımlı, Mahirə Hüseynova və Avtandil Ağbabalı isə elmi yanaşmaları ilə Ağbaba-Çıldır aşıq məktəbinin Azərbaycan mədəniyyətindəki bənzərsiz yerini bir daha təsdiqlədilər.

Festivalın qonaqları arasında yer alan akademik Adil Qəribov isə öz çıxışında bu mötəbər toplantının tarixi əhəmiyyətini xüsusi vurğulayaraq, belə bir formatın ilk dəfə təşkil olunmasının əlamətdar hadisə olduğunu qeyd etdi. Akademik, Ağbaba-Şörəyel camaatının fəxrlə adını çəkdiyi, hər zaman özünün sarsılmaz dövlətçilik mövqeyi, vətənə və xalqa olan tükənməz sədaqəti ilə örnək olan akademik, Əməkdar elm xadimi Abel Məhərrəmovun bu nəcib təşəbbüsünə görə ona dərin minnətdarlığını ifadə etdi. Adil Qəribov vurğuladı ki, Abel Məhərrəmovun fəaliyyəti sadəcə elmi uğurlarla məhdudlaşmır, o, həm də milli kimliyimizin qorunması, tariximizin və toponimlərimizin gələcək nəsillərə ötürülməsi istiqamətində dövlətçilik maraqlarını hər şeydən uca tutan, məsuliyyətli və vətənpərvər bir ziyalı nümunəsidir. Belə bir festivalın məhz onun rəhbərliyi ilə gerçəkləşməsi, milli birliyimizin möhkəmlənməsinə və dövlətimizin ali məqsədlərinin el-oba səviyyəsində təbliğinə verilən ən böyük töhfələrdən biri kimi dəyərləndirildi və tələbə yoldaşı olan Abel müəllimlə fəxr etdiyini xüsusi vurğuladı. Bütün çıxışları diqqətlə dinləyən tədbir iştirakçılarının simasında yaşanan kövrək duyğuların ahəngi qəlbləri riqqətə gətirdi.

Nahar fasiləsində Şəmsi Qocanın və İmran Güllübulaqlının şeirlərinə bəstələnmiş mahnılar ifa olunarkən məclis duyğulu anlar yaşadı; bu musiqilər hər bir ağbabalıya doğma yurdun həsrətini yaşatdı. Şəmsi Qocanın “Əsrin saz yaddaşı: Aşıq İsgəndər Ağbabalı” monoqrafiyası və Ağbabalı alim və tədqiqatçıların, şairlərin Aşıq İsgəndər Ağbabalıya həsr olunmuş məqalələrindən və şeirlərindən ibarət “Aşıq İsgəndər Ağbabalı – 100” kitabı iştirakçılara hədiyyə edilərkən, Qəşəm İsaoğlu, Telman Gülsehran və usta Naibin qara zurnada ifa etdikləri ecazkar el havaları, ağsaqqalların və gənclərin birgə ifa etdikləri Ağbaba yallısı festivalın zirvə nöqtəsinə çevrildi.Tədbirin ən qürurverici məqamlarından biri Qərbi Azərbaycan İcmasının sıralarının genişlənməsi oldu. İcmanın üzvlüyünə qəbul olunan kənd sakinlərinə təqdim edilən vəsiqələr və döş nişanları sadəcə sənəd deyil, tarixi ədalətin bərpası yolunda atılan mətin bir addımın simvolu idi. Təşəkkürnamələrlə təltif olunan soydaşlarımızın sevincinə qoşulan kənd sakinləri akademik Abel Məhərrəmova və icra başçısı Tahir Məmmədova göstərdikləri yüksək təəssübkeşliyə görə dərin minnətdarlıqlarını bildirdilər. Aşıq Faxfur Gülməmmədov isə ailə adından atasının xatirəsinə göstərilən bu ali ehtirama görə təşkilatçılara və qonaqlara təşəkkür etdi.

Festivalın finalı elin birliyinə vurulan bir möhür, Böyük Qayıdışın zəfər marşı kimi səsləndi. Meydanda səslənən qədim el havaları, Ağbaba-Çıldır mühitinin ruhunu yaşadan həzin nəğmələr və igidlərin coşqu ilə ifa etdiyi rəqslər hər kəsin qəlbində dərin izlər buraxdı. Doğma yurdun nisgili, keçmişin şirin xatirələri və gələcəyə olan tükənməz inamın bir araya gəldiyi bu məqamlarda kövrək, duyğulu anlar yaşandı; gözlərdə dolan yaşlar, əslində, Ağbabaya qovuşacağımız o müqəddəs günün müjdəçisi idi.Akademik Abel Məhərrəmovun sözləri ilə desək, bu gün Qızmeydanın havası ilə Ağbabanın nəfəsi birləşdi; çalınan sazın sədası gələcək nəsillərə ötürülən bir əmanətdir ki, o torpaqlar sahiblərini gözləyir və qayıdış günü əbədi bir həqiqət kimi bizə çox yaxındır. Bəli, Ağbaba bizimdir, Ağbaba keçmişimiz, bu günümüz və ən əziz, ən əlçatan gələcəyimizdir. Bu festival, tariximizin yaddaşına qızıl hərflərlə yazıldı və hamıya bir daha xatırlatdı ki, sazın harayı olduğu müddətcə, yurd yerlərimiz unudulmayacaq, xalqımız öz əzəli torpaqlarına qayıdacaqdır.

PROFESSOR FƏRRUX RÜSTƏMOV MÜƏLLİFİ OLDUĞU “AZƏRBAYCAN DÖVLƏT PEDAQOJİ UNİVERSİTETİ VƏ BİRİNCİ ÜMUMİTTİFAQ TÜRKOLOJİ QURULTAY” ADLI KİTABINI QƏRBİ AZƏRBAYCAN ARAŞDIRMALAR MƏRKƏZİNİN KİTABXANASINA HƏDİYYƏ ETMİŞDİR.

admin — Thu, 21 May 2026 10:55:02 +0400

Pedaqoji elmlər doktoru, professor, Əməkdar elm xadimi Fərrux Rüstəmov müəllifi olduğu “Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti və Birinci Ümumittifaq Türkoloji Qurultay” adlı kitabını Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin Beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektorluğunun nəzdində fəaliyyət göstərən Qərbi Azərbaycan Araşdırmalar Mərkəzinin kitabxanasına hədiyyə etmişdir.

Kitab Birinci Ümumittifaq Türkoloji Qurultayının 100, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin isə 105 illiyinə həsr olunub. Nəşrdə XX əsrin 20-ci illərindən etibarən ölkədə elm və təhsil elitasının formalaşmasında mühüm rol oynayan ADPU-nun (keçmiş Ali Pedaqoji İnstitutun) Birinci Türkoloji Qurultayın keçirilməsində oynadığı rol, universitet alimlərinin elmi məruzələri və türkoloji elmə verdikləri töhfələr araşdırılıb.

Nəşrin ideya müəllifi ADPU-nun rektoru, tarix elmləri doktoru, professor Cəfər Cəfərovdur. Kitabın elmi redaktoru ADPU-nun Beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru, filologiya elmləri doktoru, professor Mahirə Hüseynova, elmi məsləhətçisi Azərbaycanda Atatürk Mərkəzinin direktoru, AMEA-nın həqiqi üzvü Nizami Cəfərov, ön söz müəllifi isə AMEA Dilçilik İnstitutunun direktoru, filologiya elmləri doktoru, professor Nadir Məmmədlidir.

464 səhifədən ibarət olan nəşrdə Birinci Türkoloji Qurultayın elmi, tarixi və ictimai əhəmiyyəti geniş şəkildə təhlil olunur, qurultayın Azərbaycan elmi və milli-mədəni düşüncəsinin inkişafındakı rolu elmi mənbələr əsasında təqdim edilir. Kitab təhsil tarixçiləri, müəllimlər, tələbələr və bu sahədə araşdırma aparan tədqiqatçılar üçün nəzərdə tutulub.

Qərbi Azərbaycan Araşdırmalar Mərkəzinin əməkdaşları belə nəşrlərin milli elmi irsin öyrənilməsi, tarixi yaddaşın qorunması və gənc nəslin maarifləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildiriblər. Qeyd olunub ki, “Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti və Birinci Türkoloji Qurultay” kitabı türkoloji fikir tarixinin, Azərbaycan təhsilinin inkişaf mərhələlərinin və milli-mədəni dəyərlərin daha dərindən öyrənilməsi istiqamətində mühüm mənbələrdən biridir.

ƏSLƏN DƏRƏLƏYƏZİN ÇİVƏ KƏNDİNDƏN OLAN AZƏRBAYCANIN İLK HÜQUQŞÜNASLARINDAN HƏSƏNALI SULTAN BƏY VƏKİLOVUN BU GÜN DOĞUM GÜNÜDÜR.

admin — Fri, 15 May 2026 12:13:18 +0400

Atası: Məhəmməd bəy Vəkilov Həsənalı sultan oğlu

Anası: Şirinxanım Səfiyeva (rəssam İbrahim Səfi və Əbdürrəhman bəy Düdənginiskinin yaxın qohumudur)

Xarkov imperator Universiteti tələbələrinin 1912-1913-cü tədris ilinə aid siyahısının 35-ci səhifəsində 474-cü yerdə “Vəkilov Həsən-Əli Sultan-bəy” adını oxuyuruq. Orada haqqında bu bilgilər var: hüquq fakültəsinin 7-ci semestrinin (4- cü kurs) tələbəsidir; müsəlmandır; bəydir; 1887-ci il doğumludur; İrəvan gimnaziyasını bitirib; Universitetə 1909-cu ildə daxil olub. Sonrakı hüquqşünas fəaliyyəti onun Universiteti bitirdiyinə şübhə yeri qoymur.

Həsənalısultan bəy əsasən Tiflisdə yaşayıb. 1920-ci ildə aldığı pasportunda onun Gürcüstan vətəndaşı olduğu qeyd edilib. Tiflisdə Mariya adlı gürcü qızı ilə ailə qurub.

1920-ci ilin aprelində Rusiya Azərbaycan Cümhuriyyətini devirsə də Gürcüstanda hələ milli hakimiyyət davam edirdi, ancaq Vəkilov tezliklə bu ölkənin də əsarət altına düşəcəyini güman etdiyinə görə Türkiyəyə mühacirət etməyi qərarlaşdırıb. Bu məqsədlə 30 sentyabr 1920-ci ildə Vladiqafqaz şəhərindəki Gürcüstanın Tersk-Dağıstan vilayəti konsulluğundan 4548/2841 saylı pasport alıb.Sənəd 1921-ci ilin 30 martınadək qüvvədə olub. Doğrudur, pasportda ailəli olduğu və 23 yaşlı arvadı Mariyanın da onunla birgə olduğu qeyd edilib, ancaq qohumlarının bildirdiyinə görə, Mariya xanım onunla Türkiyəyə getməkdən imtina edib.

Vəkilov Türkiyədə yenidən evlənib. Bu dəfə Krım türklərindən olan Safiyə xanım’la dünya evinə girib.

Onun Türkiyədəki həyatı haqqında bilgilər çox azdır. Yalnız Ramiz Abutalıbovvə Giorgi Mamulianın araşdırmalarında bəlli olur ki, Həsənalısultan (Sultan) bəy qardaş ölkədə siyasi mühacir kimi fəaliyyət göstərib. Özü də, o, Məhəmmədəmin Rəsulzadə cinahına qarşı mövqedə dayanıb və Parisdəki Azərbaycan Heyəti- Mürəxxəsəsinin (tam səlahiyyətli Nümayəndə Heyətinin) sədri Əlimərdan bəy Topçubaşı ilə eyni mövqedən çıxış edib. Məsələn, Azərbaycanlıların Partiyasızlar Qrupu nümayəndələrinin 28 sentyabr 1927-ci ildə İstanbuldan Əlimərdan bəyə göndərdiyi məktubu Qrupun qurucularından Hüseynqulu xan Xoyski (polkovnik), şahzadə Xosrov Mirzə Qacar (polkovnik), Lütfəli bəy Əmircanov, Zilli bəy Şamxorlu, Mahmud bəy Zeynalov (polkovnik), Məhəmməd bəy Məhəmmədov (aqronom), Heydər Əliyev, Əliəkbər bəy Şamxorlu (hüquqçu) ilə yanaşı, “hüquqçu, prokuror yoldaşı” Həsənəlisultan bəy Vəkilov da imzalayıb. Məktuba qol çəkən bu şəxslər Heyəti-Mürəxxəsəyə bildiriblər ki, İstanbulda yaranmış Azərbaycan Partiyasızlar Qrupu Əlimərdan bəyin başçılıq etdiyi Azərbaycan Nümayəndə Heyətini xaricdə Azərbaycan Cümhuriyyəti adından danışmaq səlahiyyətli yeganə qurum kimi tanıyır və “məsuliyyətsiz şəxslərin, yaxud qrupların” başqa cür çıxışlarını saymır. Onlar “məsuliyyətsiz şəxslər, yaxud qruplar” dedikdə ilk növbədə Məhəmmədəmin Rəsulzadəni və Müsavat Partiyasını nəzərdə tuturdular.

Məktubun sonunda Qrupun qurucuları Heyəti-Mürəxxəsə sədrinin keçmişdə vəindiki fəaliyyətini yüksək dəyərləndirib.

Zaqafqaziya Sovet Federativ Sosialist Respublikası Birləşmiş Dövlət Siyasi İdarəsinin Xüsusi Şöbəsi 21 dekabr 1927-ci ildə hazırladığı “tamamilə məxfi” qrifli məlumatında Müsavat Partiyası Xarici Bürosu ilə Parisdəki Azərbaycan Nümayəndə Heyəti arasında 1 dekabr 1927-ci ildəki münaqişəyə və İstanbuldakı Azərbaycanlıların Partiyasızlar Qrupunun bu zaman tutduğu mövqeyi açıqlayarkən bildirib ki, Partiyasızlar Qrupu üçün Əlimərdan bəydən Həsənalısultan Vəkilovun və Əliəkbər bəy Şamxorlu’nun adına 19 noyabrda məktublar gəlib. Bu məktublarda o, xəbər verib ki, satılmış neftli sahələr üçün düşən pul payını Nümayəndə Heyətinin almasına imkan verməməkdən ötrü müsavatçılar Neft Sənayeçiləri Birliyinə məktub yazıblar ki, Heyət səlahiyyətlərindən məhrum edilib və onlara bir daha pul ödənilərsə gələcək “Azərbaycan milli hökuməti” bu satış aktını tanımayacaq. Topçubaşov bunu da yazıb ki, ancaq müsavatçıların gözlədikləri olmayıb – neft şirkəti yalnız Nümayəndə Heyətini tanıyır.

Vəkilov Azərbaycan Milli Mərkəzində də yaranmış Topçubaşı-Rəsulzadə qütbündə Topçubaşının tərəfində dayanıb və burada yenə Partiyasızlar Qrupunu təmsil edib. 14 dekabr 1928-ci ildə onun adı önəmli bir yığıncağın qəbul etdiyi qətnamədə də keçir. Həmin qətnaməni bu nümayəndələr qəbul edib: Müsavat Partiyasının müstəqil təşkilat kimi ayrılmış hissəsindən Xəlil bəy Xasməhəmmədli, Şəfi bəy Rüstəmbəyli, Məhəmmədsadıq Axundzadə (Aran), Həsən Fəttahlı, Musa Rəfizadə, Milli Demokratik Partiyadan Xosrov bəy Sultanzadə, Azərbaycan Partiyasızlar Qrupundan Əbdüləli bəy Əmircanov, Əliəkbər bəy Şamxorlu,Mahmud bəy Zeynalov, Xosrov Mirzə Qacar və Həsənalısultan bəy Vəkilov.

Bütün bunlar Vəkilovun 1920-ci illər boyunca İstanbulda siyasi mühitdə fəallıq göstərdiyini sübut edir.

Qızı Leyla Vəkillinin bildirdiyinə görə, Həsənalısultan bəyin özəlliklə Şəfi bəy Rüstəmbəyli ilə yaxın münasibətləri olub. Hətta onların şərikli ticarətinin mövcudluğu haqqında da fikirlər var.

1930-cu illərin başlarında Rüstəmbəyli ilə Rəsulzadə arasında kəskin münasibətlər yarandığı, ortaya qarşılıqlı ittihamlarla dolu kitablar qoyulduğu zaman Şəfi bəy aralarındakı mübahisəni həll etmək üçün müstəqil hüquqşünas kimi Həsənalısultan bəyi vicdan məhkəməsinin hakimliyinə namizədlərdən biri kimi təklif edib.

Bizə dəqiq bəlli olmayan bir tarixdə Vəkilov həyat yoldaşı Safiyə xanım’la birgə Fransanın paytaxtı Paris şəhərinə köçüb. Burada 1932-ci ildə onların qızı Leyla Vəkilli dünyaya gəlib. Parisdə bir müddət yaşadıqdan sonra yenidən İstanbula dönüblər. Leyla Vəkilli 1952-ci ildə İstanbulda fransız liseyində təhsil alıb. Daha sonra Fransaya gedərək Sorbon Universitetinin sosiologiya fakültəsini bitirib və Fransada jurnalist kimi fəaliyyətə başlayıb. 184 ölkədə bürosu olan məşhur Sipa-Press Agentliyində çalışıb. Jurnalistlik fəaliyyəti ilə bağlı olaraq dünyanın bir çox ölkələrində bulunub. O, savaş müxbiri kimi Afrika, Latın Amerikası, Fələstin, Nikaraqua və Əlcəzairdən reportajlar hazırlayıb. Əlcəzairdə uğradığı avtomobil qəzasında ağır yaralanıb. Həmin ölkədə argentinalı marksist inqilabçı və siyasətçi Ernesto Çe Gevara ilə 3 saatlıq görüşdə iştirak edib. 1962-ci ildə Fransada Nazım Hikmət’lə görüşüb. Fransada Türk Filmləri Festivalının qurucusu olub. Leyla Vəkilli Fransada 20 min tirajla çıxan “DEFİ” (“Çağırış”) jurnalının baş redaktoru olub. 1996-cı ilədək Parisdə yaşayan Leyla xanım həmin il Türkiyəyə – Bodrumun Muğla şəhərinin Türkbükü bölgəsinə köçüb. O, 2011-ci ilin iyulunda Bakıya gələrək buradakı qohumları ilə görüşüb. Bu vaxt biz də hörmətli Səməd bəy Vəkilovun vasitəçiliyi ilə onunla görüşərək özü və atası haqqında bilgi və bəlgələr əldə etmişdik. Leyla xanım 26 noyabr 2017-ci ildə Türkiyədə dünyasını dəyişib.

Qaynaqlar: Səməd Vəkilovun 2011-ci ildə bizə verdiyi bəlgə və bilgilər; Mamulia Giorgi, Abutalıbov Ramiz. Odlar yurdu azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizədə. Azərbaycan mühacirətinin siyasi tarixi (1920-1945), Bakı: “TEAS Press”, 2015, s. 258; Список студентов императорского Харьковского Университета на 1912-1913 академический год. Харьков: Типография «Печатное Дело» Конторская, Клещевский пер., № 3, 1913, s. 35; За свободу и независимость Кавказа. Прометеевское движение в секретных документах и материалах участников, наблюдателей и противников.

Составители, предисловие, перевод и примечания Г.Мамулиа и Р.Абуталыбова. Баку: «JekoPrint», 2020, s. 427

ADPU-NUN ELMİ-TƏŞKİLATİ ŞÖBƏSİNİN MÜDİRİ İBRAHİM BAYRAMOV, NAZİM MUSTAFANIN DA MÜƏLLİFİ OLDUĞU “HƏQİQƏTİN ONOMASTİKASI” ADLI KİTABI QƏRBİ AZƏRBAYCAN ARAŞDIRMALAR MƏRKƏZİNİN KİTABXANASINA HƏDİYYƏ EDİLİB

admin — Wed, 13 May 2026 20:00:01 +0400

Filologiya elmləri doktoru, professor, ADPU-nun Elmi-təşkilati şöbəsinin müdiri İbrahim Bayramov, Nazim Mustafanın da müəllifi olduğu “Həqiqətin Onomastikası” adlı kitabı ADPU-nun Beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektorluğunun nəzdində fəaliyyət göstərən Qərbi Azərbaycan Araşdırmalar Mərkəzinin kitabxanasına hədiyyə edib.

AZƏRTACın verdiyi məlumata görə,kitab indiki Ermənistan ərazisində tarixi-coğrafi adların dəyişdirilməsi və saxtalaşdırılması faktlarına həsr olunub. Nəşrdə Qərbi Azərbaycana məxsus qədim yaşayış məntəqələrinin, dağ, çay və digər coğrafi adların mənşəyi, onların zamanla məqsədli şəkildə dəyişdirilməsi və tarixi həqiqətlərin təhrif olunması məsələləri araşdırılıb.

Eyni zamanda, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 2020-ci il iyunun 3-də Tərtər Olimpiya İdman Kompleksinin açılışı zamanı etdiyi çıxışda indiki Ermənistan ərazisindəki coğrafi adların mütləq əksəriyyətinin Azərbaycan mənşəli olması, bu mövzunun tədqiqi və təbliğinin vacibliyi ilə bağlı alim və mütəxəssislərə verdiyi tövsiyələr əsas götürülüb.

Bu istiqamətdə Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin təşkilatçılığı ilə, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin Prezident Kitabxanasının, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin, Azərbaycan Dillər Universitetinin tarixçi alimləri, tarixi toponimlər, dilçilik və xəritəçəkmə üzrə təcrübəli mütəxəssislərinin iştirakı ilə “Həqiqətin onomastikası” adlı kitab hazırlanaraq nəşr edilib.

Bu kitab erməni vandalizminin və erməni saxtakarlığının ən bariz nümunələrindən birinə — tarixi Azərbaycan torpaqlarında, indiki Ermənistan Respublikası ərazisində əsrlər boyu yaşamış azərbaycanlıların izlərinin silinməsi məqsədilə bizə məxsus 1600-ə yaxın toponim, hidronim və oronimlərin kütləvi şəkildə dəyişdirilməsi və saxtalaşdırılması, bir çox yaşayış məntəqələrinin isə məqsədli şəkildə yer üzündən tamamilə silinməsi faktlarına həsr olunub. Mütəxəssislər və geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulan kitabda Ermənistanda azərbaycanlıların ata-baba yurdu olan 737 yaşayış məntəqəsinin, ləğv edilmiş 499 kənd və qəsəbənin, adları dəyişdirilmiş 704 inzibati vahidin, 231 oronimin, 116 hidronimin, 137 yaylaq və qışlağın toponimlərinin tarixi və izahı verilib.

Qərbi Azərbaycan Araşdırmalar Mərkəzinin əməkdaşları belə nəşrlərin tarixi yaddaşın qorunması, milli-mənəvi irsin öyrənilməsi və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildiriblər. Qeyd olunub ki, “Həqiqətin Onomastikası” kitabı xüsusilə gənc nəslin maariflənməsi, milli kimlik şüurunun formalaşdırılması və Qərbi Azərbaycan irsinin gənclər arasında təbliği istiqamətində mühüm mənbələrdən biridir.

Vurğulanıb ki, bu kimi nəşrlər gənclərin tarixi həqiqətlər barədə dolğun məlumat əldə etməsinə, milli-mədəni irsə bağlılığın gücləndirilməsinə və tarixi yaddaşın qorunaraq gələcək nəsillərə ötürülməsinə mühüm töhfə verir. Kitabın tələbə və tədqiqatçılar tərəfindən geniş şəkildə istifadə olunmasının Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıdığı qeyd edilib.

Qərbi Azərbaycan İcmasının Quba rayon nümayəndəliyində "Qərbi Azərbaycan əzəli və əbədi Azərbaycan torpağıdır" mövzusunda tədbir keçirilib

admin — Fri, 24 Apr 2026 09:46:21 +0400

24 aprel 2026-cı il tarixində Qərbi Azərbaycan İcmasının Quba rayon nümayəndəliyində "Qərbi Azərbaycan əzəli və əbədi Azərbaycan torpağıdır" mövzusunda tədbir keçirilib

Tədbir çərçivəsində Qərbi Azərbaycan İcması İdarə Heyətinin üzvü, Dərələyəz mahalının Keşkənd kənd icmasının sədri, ADPU-nun Beynəlxalq əlaqələr üzrə prorektoru, filologiya elmləri doktoru, professor Mahirə Nağı qızı Hüseynovanın təqdimatında “Qərbi Azərbaycan əzəli və əbədi Azərbaycan torpağıdır” mövzusunda geniş çıxış edib.

Tədbiri giriş sözü ilə açan Qərbi Azərbaycan İcmasının Quba rayon nümayəndəliyinin sədri, Meyvəçilik və Çayçılıq Elmi Tədqiqat İnistutunun direktoru, biologiya elmləri üzrə fəlsəfə doktoru İlham Qaraqurbanlı Qərbi Azərbaycan mövzusunun bu gün dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri olduğunu vurğulayıb:

-Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılan möhtəşəm Zəfər bizə tarixi torpaqlarımız olan Qərbi Azərbaycana qayıdışın yolunu açıb. Bu gün sizin nümayəndəlikdə keçirilən tədbir gənc nəslin milli kimlik şüurunun formalaşması və tarixi həqiqətlərin gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.

Professor Mahirə Hüseynova həm bir alim, həm də həmin torpaqların canlı şahidi kimi çıxışının əvvəlində doğma yurd həsrətindən, xalqımızın əsrlər boyu üzləşdiyi deportasiya və etnik təmizləmə siyasətinin acı nəticələrindən bəhs edib. O, Qərbi Azərbaycanın hər bir daşının, hər bir toponiminin qədim tariximizin möhürü olduğunu qeyd edib. Problemin araşdırılmasına toxunan professor qeyd edib ki, bu mövzu sadəcə bir nisgil deyil, həm də beynəlxalq müstəvidə hüquqi və elmi əsaslarla sübut olunmalı bir haqq işimizdir. Bizim mənəvi borcumuzdur ki, uydurma tarixlərə qarşı faktlarla, sənədlərlə və elmi tədqiqatlarla çıxış edək.

Mahirə xanım eyni zamanda özünün elmi tədqiqatlarını və tarixi faktlara əsaslanan xatirələrini əhatə edən kitabları barədə məlumat verib. O, bu əsərlərin gənc tədqiqatçılar üçün bir yol xəritəsi olduğunu və saxtalaşdırılmış tarixin ifşasında mühüm rol oynadığını bildirib. Professor Mahirə Hüseynova çıxışını "Artıq daşların toplanma vaxtıdır" sözləri ilə yekunlaşdırıb.

Tədbirdə rəsmi qonaqlar, rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri, ziyalılar iştirak ediblər.

İştirakçılardan Quba Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Səidə Abasova, Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin məsul əməkdaşları Rövşən Ağayev və Hilal Salmanov, ADPU-nun Müasir Azərbaycan dili kafedrasının müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor Könül Səmədova, Qərbi Azərbaycan Araşdırmalar Mərkəzinin müdiri, t.ü.f.d. Leyla Cəlalova, Mərkəzin fəal üzvü Möhübbət Məmmədov, Ümumi tarix və tarixin tədrisi texnologiyaları kafedrasının müdiri, dosent Dəyanət Musayev, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin Quba bölməsinin sədri, şair Ramiz Qusarçaylı, Quba Təhsil Sektorunun müdiri Pərviz Nurməmmədov və başqaları öz çıxışlarında Qərbi Azərbaycan mövzusunun təkcə tarixi yaddaş deyil, həm də dövlətçilik təfəkkürünün tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıblar.

Çıxış edən qonaqlar Qərbi Azərbaycan mövzusunun təhsil proqramlarının nüvəsini təşkil etməli, bütün tədris pillələrində dərsliklərin məzmununa dərindən inteqrasiya olunmalı, gənc nəslin öz tarixi torpaqlarımızın coğrafiyasını, mədəniyyətini və həqiqətlərini elmi əsaslarla mənimsəməli olduğunu bildiriblər və Qərbi Azərbaycana Qayıdış Konsepsiyasının milli hədəflərimizdəki yerindən danışaraq, bu cür tədbirlərin regionlarda keçirilməsinin əhəmiyyətini yüksək qiymətləndiriblər.

Tədbirin sonunda Mahirə Hüseynova və Rövşən Ağayev Qərbi Azərbaycan İcmasının Quba rayon nümayəndəliyinə müəllifləri olduğu dəyərli kitablar hədiyyə ediblər.

ADPU-nun Quba filialında "Qərbi Azərbaycan əzəli və əbədi Azərbaycan torpağıdır" mövzusunda tədbir keçirilib

admin — Fri, 24 Apr 2026 09:37:43 +0400

23 aprel 2026-cı il tarixində Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin (ADPU) Quba filialında vətənpərvərlik ruhunda möhtəşəm bir tədbir baş tutub.

Filialın böyük zalında baş tutan tədbirdə əvvəlcə Ümummilli lider Heydər Əliyevin və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.

Tədbiri giriş sözü ilə açan ADPU-nun Quba filialının direktoru, professor Yusif Alıyev Qərbi Azərbaycan mövzusunun bu gün dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri olduğunu vurğulayıb:

"Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılan Zəfər bizə tarixi torpaqlarımıza, o cümlədən Qərbi Azərbaycana qayıdışın yolunu açıb. Bu gün keçirilən açıq dərs sadəcə elmi bir mühazirə deyil, həm də gənc nəslin milli kimlik şüurunun formalaşması və tarixi həqiqətlərin gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Mahirə xanım həm bir alim, həm də həmin torpaqların canlı şahidi kimi bu missiyanı böyük fədakarlıqla yerinə yetirir."

Professor Mahirə Hüseynova çıxışının əvvəlində doğma yurd həsrətindən, xalqımızın əsrlər boyu üzləşdiyi deportasiya və etnik təmizləmə siyasətinin acı nəticələrindən bəhs edib. O, Qərbi Azərbaycanın hər bir daşının, hər bir toponiminin qədim tariximizin möhürü olduğunu qeyd edib. Problemin araşdırılmasına toxunan professor əlavə edib:

"Bu, sadəcə bir nisgil deyil, həm də beynəlxalq müstəvidə hüquqi və elmi əsaslarla sübut olunmalı olan haqq işimizdir. Bizim mənəvi borcumuzdur ki, uydurma tarixlərə qarşı faktlarla, sənədlərlə və elmi tədqiqatlarla çıxış edək."

Məruzəçi, həmçinin özünün elmi tədqiqatlarını və tarixi faktlara əsaslanan xatirələrini əhatə edən kitabları barədə məlumat verib. O bu əsərlərin gənc tədqiqatçılar üçün bir yol xəritəsi olduğunu və saxtalaşdırılmış tarixin ifşasında mühüm rol oynadığını bildirib. Professor Mahirə Hüseynova çıxışını "Artıq daşların toplanma vaxtıdır" sözləri ilə yekunlaşdırıb.

Açıq dərsdə rəsmi qonaqlar və ziyalılar iştirak ediblər. İştirakçılar arasında:

Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin məsul əməkdaşları Rövşən Ağayev və Hilal Salmanov;

Quba Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının müavini Səidə Abasova;

ADPU-nun Müasir Azərbaycan dili kafedrasının müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor Könül Səmədova;

Qərbi Azərbaycan Araşdırmalar Mərkəzinin müdiri, t.ü.f.d. Leyla Cəlalova, Mərkəzin fəal üzvü Möhübbət Məmmədov;

Quba Rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin direktoru Sevinc Səlimova;

Ümumi tarix və tarixin tədrisi texnologiyaları kafedrasının müdiri, dosent Dəyanət Musayev;

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) Quba bölməsinin sədri, şair Ramiz Qusarçaylı;

Quba Təhsil Sektorunun müdiri Pərviz Nurməmmədov;

Filialın professor-müəllim heyəti və tələbələr yer alıblar.

Tədbirin rəsmi hissəsində çıxış edən Azərbaycan Respublikası Elm və Təhsil Nazirliyinin şöbə müdiri Rövşən Ağayev Qərbi Azərbaycan mövzusunun təkcə tarixi yaddaş deyil, həm də dövlətçilik təfəkkürünün tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıb:

"Qərbi Azərbaycan mövzusu təhsil proqramlarının nüvəsini təşkil etməli, bütün tədris pillələrində dərsliklərin məzmununa dərindən inteqrasiya olunmalıdır. Gənc nəsil öz tarixi torpaqlarımızın coğrafiyasını, mədəniyyətini və həqiqətlərini elmi əsaslarla mənimsəməlidir."

Çıxış edən digər qonaqlar Qərbi Azərbaycana Qayıdış Konsepsiyasının milli hədəflərimizdəki yerindən danışaraq, bu cür tədbirlərin regionlarda keçirilməsinin əhəmiyyətini yüksək qiymətləndiriblər.

Tədbirin sonunda professor Mahirə Hüseynova tələbələrin mövzu ilə bağlı çoxsaylı suallarını cavablandırıb, iştirakçılara qiymətli kitablar hədiyyə edilib. Sual-cavab formatında davam edən diskussiyada tarixi toponimlərimizin qorunması, folklor nümunələrinin toplanması və beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması yolları ətrafında geniş fikir mübadiləsi aparılıb.

Sonda xatirə şəkli çəkdirilib. Tədbirdən sonra ağacəkmə aksiyası da həyata keçirilib.

Prof.Mahirə Hüseynova və dos.Könül Həsənova Qax rayonunda keçirilən konfransda iştirak ediblər

admin — Wed, 22 Apr 2026 10:58:23 +0400

20 aprel 2026-cı il tarixində Qərbi Azərbaycan İcması və Qax Rayon İcra Hakimiyyətinin birgə təşkilatçılığı ilə Qax şəhərində keçirilən “Yaşayan yaddaş, sönməyən ümid” mövzusunda elmi-praktik konfrans keçirilib.

Konfransda Qərbi Azərbaycan İcmasını təmsil edən nümayəndə heyəti iştirak edib.

Tədbir iştirakçıları əvvəlcə Ulu Öndər Heydər Əliyevin abidəsi önünə gül dəstələri düzərək, xatirəsini ehtiramla yad ediblər.

Sonra konfransın keçirildiyi rayon Heydər Əliyev Mərkəzində Qərbi Azərbaycanın mədəni irsini və zəngin mətbəxini əks etdirən sərgiyə baxış olub.

Tədbirin rəsmi hissəsi Dövlət Himninin səsləndirilməsi ilə başlayıb, Ulu Öndər Heydər Əliyevin və şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad olunub. Qərbi Azərbaycan həqiqətləri ilə bağlı videoçarx nümayiş etdirilib.

Qərbi Azərbaycan İcmasının Qax rayonu üzrə nümayəndəsi Həsən Tarverdiyev çıxışında Qərbi Azərbaycan ruhunun yaşadılması və bu irsin gələcək nəsillərə ötürülməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, Qərbi Azərbaycanın sadəcə coğrafi məkan deyil, xalqımızın milli kimliyinin, köklərinin və tarixi yaddaşının bir parçası olduğunu diqqətə çatdırıb. Həsən Tarverdiyev həmin torpaqlarda səslənən laylaların, bayatıların və qalanan ocaqların bu gün də hər bir azərbaycanlının qəlbində yaşadığını qeyd edib.

İcmanın İdarə Heyətinin üzvü, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetin prorektoru, filologiya elmləri doktoru, professor Mahirə Hüseynova çıxışında azərbaycanlıların ayrı-ayrı illərdə Ermənistandakı dədə-baba torpaqlarından deportasiyasını, işgəncələrə məruz qalmasını, müxtəlif toponimlərimizin dəyişdirilərək erməniləşdirilməsini tarixi faktlarla diqqətə çatdırıb. Professor Qərbi Azərbaycan reallıqlarının regionlarda daha geniş təbliğ edilməsi istiqamətində görülən işlərdən danışıb, belə konfransların Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğində mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayıb.

Dövlət başçısının 2022-ci il dekabrın 24-də Qərbi Azərbaycan İcmasının üzvləri ilə görüşündəki fikirlərinə istinad edən Mahirə Hüseynova, dədə-baba torpaqlarımıza qayıdış strategiyasının tarixi və siyasi əhəmiyyətini diqqətə çatdırıb.

Qərbi Azərbaycan İcması İdarə Heyəti sədrinin müavini, Milli Məclisin deputatı Hikmət Babaoğlu çıxışında bildirib ki, son 200 ildə Azərbaycan xalqının başına gətirilən faciələrin cavabının tapılması, haqq səsimizin dünyaya çatdırılması və tapdalanan haqqımızın bərpası üçün bu gün əlverişli şərait yaranıb. O, Qərbi azərbaycanlıların öz ata-baba yurdlarından zorla çıxarıldığını, o torpaqlara qayıdışın zərurət olduğunu, soydaşlarımızın böyük ümid və əminliklə geri qayıdacaqları günü gözlədiklərini vurğulayıb.

Tədbirdə çıxış edənlər – Qax Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Elvin Paşayev, əslən Qərbi Azərbaycandan olan müəllim Afaq Abdullayeva və Qax şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbin tarix müəllimi Məryəm Muradova son iki əsrdə azərbaycanlılara qarşı yürüdülən etnik təmizləmə və deportasiya siyasətinin ağır nəticələrini diqqətə çatdırıblar. Vurğulanıb ki, beynəlxalq hüquqa və tarixi faktlara əsaslanan “Qərbi Azərbaycana Qayıdış Konsepsiyası” tarixi ədalətin bərpası və sülhün təmin olunması üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Həmçinin bu tarixi reallıqların gənc nəslə çatdırılmasının və milli yaddaşın qorunmasının vacibliyi xüsusi qeyd olunub.

Elmi-praktik konfrans ədəbi-bədii, musiqili proqramla başa çatıb.